तथ्यांकले पनि बलियो देखाउँछ दामोदर भण्डारी, प्रतिनिधिसभामा एमालेको जित लगभग सुनिश्चित

काठमाडौं,१४ साउन । आगामी प्रतिनिधिसभा निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा सम्बन्धित निर्वाचन क्षेत्रको राजनीतिक समीकरण क्रमशः स्पष्ट बन्दै गएको छ । उम्मेदवारको गतिविधि, दलहरूको संगठनात्मक अवस्था, विगतका निर्वाचन परिणाम र पछिल्ला राजनीतिक घटनाक्रमको समग्र विश्लेषण गर्दा यस क्षेत्रमा एमालेका उम्मेदवार दामोदर भण्डारीको जित लगभग पक्का–पक्की जस्तै देखिन थालेको छ । केवल राजनीतिक भाष्य मात्र होइन, तथ्यांकले पनि भण्डारीलाई स्पष्ट अग्रस्थानमा देखाइरहेका छन् ।

विगतका निर्वाचन परिणामः एमालेको आधार क्षेत्र

यस निर्वाचन क्षेत्रको पछिल्ला दुई प्रतिनिधिसभा निर्वाचनको नतिजा हेर्दा एमाले सधैं अग्रस्थानमै देखिन्छ । २०७४ सालको निर्वाचनमा एमाले उम्मेदवारले कुल सदर मतको करिब ४५ प्रतिशतभन्दा बढी मत प्राप्त गरेका थिए । त्यतिबेला मुख्य प्रतिस्पर्धी दल कांग्रेसले करिब ३५ प्रतिशत हाराहारी मतमा सीमित हुनुपरेको थियो । २०७९ को निर्वाचनमा नयाँ दलहरूको प्रवेश र गठबन्धनका बाबजुद पनि एमाले उम्मेदवार दोस्रो स्थानभन्दा करिब ८–१० हजार मतको अन्तरले अघि थिए । यसले यो क्षेत्र एमालेको ‘कोर भोट बैंक’ रहेको स्पष्ट संकेत गर्छ । राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, “यो क्षेत्रमा एमालेको स्थायी मतदाता आधार करिब ४० प्रतिशतभन्दा तल झर्ने सम्भावना देखिँदैन,” जुन दामोदर भण्डारीको जितका लागि सबैभन्दा ठूलो आधार हो ।

संगठनात्मक संरचनाः एमाले स्पष्ट रूपमा अघि

तथ्यांककै भाषामा हेर्ने हो भने पनि एमालेको संगठनात्मक संरचना अन्य दलभन्दा धेरै बलियो देखिन्छ । निर्वाचन क्षेत्रभित्र एमालेका

टोल कमिटीः ९० प्रतिशतभन्दा बढी सक्रिय

वडा कमिटीः सबै वडामा पूर्ण संरचना

पार्टी सदस्य संख्याः प्रमुख प्रतिस्पर्धी दलको तुलनामा करिब १.५ गुणा बढी
यही संरचनाको प्रत्यक्ष नेतृत्व दामोदर भण्डारीले गरिरहेका छन् । पार्टी स्रोतका अनुसार, प्रचार अभियानमा ८० प्रतिशतभन्दा बढी संगठन परिचालित भइसकेको छ, जुन विपक्षी दलहरूका लागि अझै चुनौतीकै अवस्थामा छ ।

मत विभाजनः विपक्षीको सबैभन्दा ठूलो कमजोरी

यस निर्वाचनको अर्को महत्वपूर्ण तथ्य भनेको विपक्षी मतको विभाजन हो । कांग्रेस, नयाँ दल र स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूबीच स्पष्ट तालमेल नहुँदा विपक्षी मत तीनदेखि चार भागमा विभाजित हुने संकेत देखिएको छ ।

यदि कांग्रेसले करिब २५–३० प्रतिशत मत पायो भने, नयाँ दल र स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूले १०–१५ प्रतिशत मत तान्ने सम्भावना देखिन्छ । यस्तो अवस्थामा एमाले उम्मेदवारलाई जित्न ४० प्रतिशत मत पनि पर्याप्त हुने गणित देखिन्छ, जुन भण्डारीका लागि सहज लक्ष्य मानिन्छ ।

दामोदर भण्डारीको व्यक्तिगत प्रभाव

तथ्यांकभन्दा बाहिर, भण्डारीको व्यक्तिगत छवि पनि उनको पक्षमा देखिन्छ । स्थानीय स्तरमा गरिएका अनौपचारिक सर्वेक्षण र संवादका आधारमा:

• करिब ६५ प्रतिशत मतदाताले भण्डारीलाई ‘पहिचान भएको नेता’ का रूपमा चिन्छन्

• ५५ प्रतिशत मतदाताले उनी पहुँचयोग्य र सुन्ने नेता भएको प्रतिक्रिया दिएका छन्

यो स्तरको चिनारी र स्वीकार्यता अन्य उम्मेदवारमा देखिँदैन । विशेषगरी युवा र मध्यम उमेर समूहका मतदाताबीच भण्डारीप्रतिको विश्वास उल्लेखनीय देखिन्छ ।

राष्ट्रिय राजनीतिक माहोल र एमालेको फाइदा

राष्ट्रिय राजनीतिक परिवेश पनि एमालेका लागि अनुकूल देखिन्छ । अस्थिर सरकार, पटक–पटक सत्ता समीकरण बदलिनु र गठबन्धन राजनीतिप्रति बढ्दो वितृष्णाले मतदाता स्थिर शक्ति खोज्ने अवस्थामा पुगेका छन् । यही मनोविज्ञानलाई एमालेले “स्थिर सरकार, स्पष्ट नेतृत्व” को नारामार्फत उपयोग गरिरहेको छ ।

यस क्षेत्रका मतदातामध्ये करिब ६० प्रतिशतले ‘स्थिर सरकार आवश्यक’ भएको धारणा राख्ने गरेको स्थानीय अध्ययनले देखाएको छ । यो धारणा एमालेको राजनीतिक सन्देशसँग प्रत्यक्ष रूपमा मेल खान्छ ।

जितको गणित : दामोदर भण्डारी किन अगाडि?

यी सबै तथ्यांकलाई जोड्दा दामोदर भण्डारीको जितको गणित यसरी देखिन्छ:

• एमालेको स्थायी मत: ~४०%

• विपक्षी मत विभाजन: विपक्ष कमजोर

• संगठनात्मक परिचालन: उच्च

• उम्मेदवारको स्वीकार्यता: बलियो

राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार, “यदि कुनै ठूलो राजनीतिक दुर्घटना वा अप्रत्याशित गठबन्धन भएन भने दामोदर भण्डारीको जित रोक्ने आधार देखिँदैन।”

अन्ततः निर्वाचन परिणाम मतदानबाटै तय हुने भए पनि हालसम्मको राजनीतिक अवस्था, संगठनात्मक बल र उपलब्ध तथ्यांकले एमालेका दामोदर भण्डारीलाई स्पष्ट अग्रस्थानमा देखाइरहेको छ । यो निर्वाचन उनका लागि कडा प्रतिस्पर्धाभन्दा पनि एमालेको परम्परागत आधार पुनः पुष्टि गर्ने अवसर बन्ने सम्भावना बढ्दै गएको छ ।

यदि अन्तिम समयमा ठूलो उलटफेर नभए, यस प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपछि संसद् भवनमा एमालेको तर्फबाट दामोदर भण्डारी प्रवेश गर्ने दृश्य लगभग निश्चितजस्तै देखिन थालेको छ ।